{"id":63,"date":"2020-10-04T06:24:57","date_gmt":"2020-10-04T06:24:57","guid":{"rendered":"http:\/\/www.pszczeli.blog\/?p=63"},"modified":"2020-11-17T16:27:47","modified_gmt":"2020-11-17T16:27:47","slug":"slodki-poczatek","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.pszczeli.blog\/index.php\/2020\/10\/04\/slodki-poczatek\/","title":{"rendered":"Dobry pocz\u0105tek"},"content":{"rendered":"\r\n
\r\n

\u201e Ka\u017cdy dzie\u0144 jest kawa\u0142kiem historii, nikt nie jest w stanie opowiedzie\u0107 jej do ko\u0144ca\u201d<\/span>
J. Saramago<\/span><\/p>\r\n<\/blockquote>\r\n\r\n\r\n\r\n

4 pa\u017adziernika 2020r. – Zaczynamy nasz\u0105 wsp\u00f3ln\u0105 w\u0119dr\u00f3wk\u0119 od pigu\u0142ki ciekawych historycznych informacji o pszczelarstwie, tak by\u015bmy mogli p\u0142ynnie przej\u015b\u0107 z \u201ednia wczorajszego\u201d przez dzisiejszy i spojrze\u0107 w przysz\u0142o\u015b\u0107. Temat ten jest tak obszerny jak rzeka. Pokazuje, jak\u0105 wsp\u00f3ln\u0105 drog\u0119 przeszed\u0142 cz\u0142owiek wraz z malutkim, pracowitym owadem, jakim jest pszczo\u0142a, co znalaz\u0142o swoje odzwierciedlenie w dawnych wierzeniach, obrz\u0119dach, zwyczajach, zapisanych w kulturze ludowej, kt\u00f3rej \u015blady przetrwa\u0142y do dzi\u015b.<\/p>\r\n

Z historii dziej\u00f3w staro\u017cytnych<\/span><\/h2>\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n

Pierwsze pszczo\u0142y pojawi\u0142y si\u0119 na Ziemi w okresie kredy, oko\u0142o 100 mln lat temu. Natomiast wzmianki o pierwszych pracach pszczelarskich przedstawia malowid\u0142o naskalne znalezione w Hiszpanii. Owo malowid\u0142o to obraz wspinaj\u0105cych si\u0119 po linie dw\u00f3ch m\u0119\u017cczyzn, kt\u00f3rzy pr\u00f3buj\u0105 dosta\u0107 si\u0119 do znajduj\u0105cego si\u0119 nad ich g\u0142owami otworu w skale, wok\u00f3\u0142 kt\u00f3rego kr\u0105\u017c\u0105 pszczo\u0142y. Najprawdopodobniej w celu zdobycia miodu. Szacuje si\u0119, \u017ce to naskalne dzie\u0142o powsta\u0142o ok. 20 tysi\u0119cy lat temu. I tak najprawdopodobniej rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 przygoda cz\u0142owieka w pracy z pszczo\u0142ami. O dobroczynnym dzia\u0142aniu produkt\u00f3w pszczelich wiedzieli ju\u017c staro\u017cytni Grecy i Rzymianie. To oni jako pierwsi, byli tw\u00f3rcami farmaceutyku na porost w\u0142os\u00f3w, w kt\u00f3rego sk\u0142ad wchodzi\u0142 mi\u00f3d i jad pszczeli. Egipcjanki, aby zatrzyma\u0107 oznaki up\u0142ywaj\u0105cego czasu, stosowa\u0142y kremy odm\u0142adzaj\u0105ce stworzone na bazie miodu, py\u0142ku i propolisu. Kr\u00f3lowa Kleopatra, w celu dba\u0142o\u015bci o swoj\u0105 urod\u0119, za\u017cywa\u0142a k\u0105pieli w mleku o\u015blim i miodzie. W Egipcie pszczo\u0142y by\u0142y otoczona tak wielk\u0105 czci\u0105, \u017ce ten malutki owad znajdowa\u0142 si\u0119 w godle G\u00f3rnego Egiptu, symbolizuj\u0105c \u0142zy boga s\u0142o\u0144ca.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

\r\n
\r\n
\"\"
Fot. 1. W staro\u017cytnym Egipcie i Asyrii propolisem balsamowano zw\u0142oki. \u0179r\u00f3d\u0142o: https:\/\/wynalazki.andrej.edu.pl\/wynalazki\/11-b\/43-balsamowanie<\/figcaption><\/figure>\r\n<\/figure>\r\n<\/div>\r\n\r\n\r\n\r\n

Staro\u017cytni Egipcjanie wierzyli, \u017ce cia\u0142o jest mieszkaniem duszy. Aby zapewni\u0107 nie\u015bmiertelno\u015b\u0107 duszy, dok\u0142adali wszelkich stara\u0144, aby zapobiec rozk\u0142adowi zw\u0142ok po \u015bmierci, aby dusza mia\u0142a dok\u0105d wr\u00f3ci\u0107. Tak zrodzi\u0142a si\u0119 sztuka mumifikacji, kt\u00f3rej nazwa pochodzi z arabskiego mumiyah, co oznacza\u0142o cia\u0142o zakonserwowane oraz perskiego mum czyli wosk. Do balsamowania zw\u0142ok Egipcjanie i Asyryjczycy u\u017cywali r\u00f3wnie\u017c propolisu. Hipokrates nazywa\u0142 mi\u00f3d \u201eeliksirem \u017cycia\u201d,\u00a0 kt\u00f3ry s\u0142u\u017cy\u0142 zar\u00f3wno jako pokarm i lekarstwo, poniewa\u017c dostarcza\u0142 on organizmowi \u0142atwo przyswajalnych \u00a0m.in.: sk\u0142adnik\u00f3w mineralnych, witamin, aminokwas\u00f3w. \u00a0St\u0105d te\u017c narodzi\u0142o si\u0119 jego s\u0142ynne powiedzenie \u201e Niech po\u017cywanie b\u0119dzie lekarstwem a lekarstwo po\u017cywieniem\u201d . Wierzy\u0142 on bowiem, \u017ce ludzki organizm ma zdolno\u015b\u0107 samo leczenia, istotne jest wi\u0119c, co si\u0119 mu podaje na pokarm. Mawia\u0142:\u00a0 \u201e Po pierwsze nie szkodzi\u0107\u201d.\u00a0 Ojciec medycyny, stosowa\u0142 mi\u00f3d pszczeli przy leczeniu schorze\u0144 w\u0105troby i do gojenia ran.<\/p>\r\n

\u015awi\u0119ta pszczo\u0142a, godny szacunku pszczelarz<\/span><\/h2>\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n

Tak jak w staro\u017cytno\u015bci, r\u00f3wnie\u017c w p\u00f3\u017aniejszym okresie, pszczo\u0142y w wielu spo\u0142eczno\u015bciach i kulturach obdarzona by\u0142a szacunkiem, co zawdzi\u0119cza\u0142y\u00a0 g\u0142\u00f3wnie swojej pracowito\u015bci. Ludzie wierzyli, \u017ce posiadaj\u0105 ona dusz\u0119. Dlatego przy pszczo\u0142ach nie mo\u017cna by\u0142o przeklina\u0107, wypowiada\u0107 niegodziwych s\u0142\u00f3w. Wierzono, \u017ce umiej\u0105 one rozr\u00f3\u017cni\u0107 dobrego od z\u0142ego cz\u0142owieka. A \u00a0kto zada\u0142 im krzywd\u0119, otoczony by\u0142 z\u0142\u0105 s\u0142aw\u0105, a negatywna opinie spoczywa\u0142a jeszcze na jego potomstwie.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

\r\n
\r\n
\"\"
Fot. 2. Jan Stanis\u0142awski \u201eUle\u201d. \u0179r\u00f3d\u0142o: https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Plik:Stanislawski_ule.jpg<\/figcaption><\/figure>\r\n<\/figure>\r\n<\/div>\r\n\r\n\r\n\r\n

R\u00f3wnie\u017c chrze\u015bcija\u0144stwo otacza\u0142o pszczo\u0142y szczeg\u00f3lnym uznaniem i sympati\u0105. Przez co pasieki umiejscawiane by\u0142y najcz\u0119\u015bciej w pobli\u017cu ko\u015bcio\u0142\u00f3w. Funkcjonowa\u0142o nawet przekonanie, \u017ce pszczo\u0142y powsta\u0142y z potu Chrystusa. W czasach \u015bredniowiecznych istnia\u0142 zwyczaj, \u017ce kary s\u0105dowe sp\u0142acano miodem, a za grzechy ko\u015bcielne trzeba by\u0142o zap\u0142aci\u0107 woskiem, z kt\u00f3rego nast\u0119pnie wyrabiano \u015bwiece. By\u0142 to czas kiedy rozwija\u0142o si\u0119 bartnictwo, daj\u0105ce pocz\u0105tek dzisiejszemu pasiecznictwu. Barcie by\u0142y wydr\u0105\u017conymi w du\u017cych drzewach dziuplami, gdzie znajdowa\u0142a si\u0119 rodzina pszczela. Je\u015bli takie drzewo z\u0142ama\u0142o si\u0119, w\u00f3wczas, przenoszono je wraz z pszczo\u0142ami w pobli\u017ce domostw. I tak krok po kroku powstawa\u0142y przydomowe pasieki.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

\r\n
\r\n
\"\"
Fot. J\u00f3zef \u0141apczy\u0144ski \u2013 Wybieranie barci u Kurpi\u00f3w (1870). \u0179r\u00f3d\u0142o: https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Bartnictwo<\/figcaption><\/figure>\r\n<\/figure>\r\n<\/div>\r\n\r\n\r\n\r\n

Pocz\u0105tki XV stulecia to czas nadawania praw bartnych, na mocy kt\u00f3rego za kradzie\u017c miodu lub barci grozi\u0142a kara \u015bmierci. Bartnicy cieszyli si\u0119 du\u017cym autorytetem w\u015br\u00f3d lokalnych spo\u0142eczno\u015b\u0107, niekiedy nawet bano si\u0119 ich. Wszystko za spraw\u0105 tego, \u017ce \u00a0posiedli \u201e tajemn\u0105\u201d wiedz\u0119 o \u017cyciu, biologii pszcz\u00f3\u0142, umiej\u0119tno\u015b\u0107 chodzenia przy nich. Umieli wsp\u00f3\u0142pracowa\u0107 i uczyni\u0107 sobie poddane \u201e\u015bwi\u0119te\u201d pszczo\u0142y. Bartnik a nast\u0119pnie pszczelarz by\u0142 to bardzo uczciwy cz\u0142owiek, do tego stopnia, \u017ce by\u0142 on zwolniony w s\u0105dzie ze sk\u0142adania przysi\u0119gi.\u00a0 Zaw\u00f3d bartnika by\u0142 dziedziczony z ojca na syna a wiedza przekazywana z pokolenia na pokolenie. Wyj\u0105tkow\u0105 trudno\u015b\u0107, mia\u0142y wi\u0119c osoby, kt\u00f3re pochodzi\u0142y z rodziny w kt\u00f3rej nikt nigdy nie zajmowa\u0142 si\u0119 tym fachem. Musia\u0142y one s\u0142u\u017cy\u0107 u do\u015bwiadczonego mistrza, wykonuj\u0105c na pocz\u0105tku najci\u0119\u017csze prace, co mia\u0142o go nauczy\u0107 szacunku do pszcz\u00f3\u0142 i przyrody.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Historia zanotowa\u0142a r\u00f3wnie\u017c, funkcjonowanie osobnych s\u0105d\u00f3w dla bartnik\u00f3w tzw. s\u0105d\u00f3w bartnych. Mia\u0142 to by\u0107 wyraz wielkiego szacunku do przyrody i rozs\u0105dnego, nie rabunkowego gospodarowania jej zasobami.\u00a0 Jak g\u0142osi\u0142o ludowe przys\u0142owie : \u201ePszczo\u0142y w domu to szcz\u0119\u015bcie,<\/em> to dobytek wi\u0119c si\u0119 ich nie rusza, jak si\u0119 nie rusza jask\u00f3\u0142czych gniazd\u201d.<\/em><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

\r\n
\r\n
\"\"
Fot.4. \u201eDostarczono nam [\u2026] zamiast wina czego\u015b, co tam na miejscu nazywa si\u0119 medos\u201d – Priskos z Panion, 448 rok n.e. \u0179r\u00f3d\u0142o: https:\/\/www.smakizpolski.com.pl\/kuchnia-dawnych-slowian-surowce-produkty-spozywcze-sposob-pozyskiwania-bartnictwo\/<\/figcaption><\/figure>\r\n<\/figure>\r\n<\/div>\r\n\r\n\r\n\r\n

W czasach staropolskich miodobranie by\u0142o wielk\u0105 uroczysto\u015bci\u0105, na kt\u00f3r\u0105 spraszano rodzin\u0119, przyjaci\u00f3\u0142, s\u0105siad\u00f3w, odbywa\u0142o si\u0119 ono po 10 wrze\u015bnia lub te\u017c w niekt\u00f3rych rejonach dwukrotnie\u00a0 w po\u0142owie lipca i wrze\u015bnia. Gospodarz wyprawia\u0142 uczt\u0119, na kt\u00f3rej opr\u00f3cz jad\u0142a mo\u017cna by\u0142o raczy\u0107 si\u0119 napojami sporz\u0105dzonymi ze \u015bwie\u017co podebranego miodu. Ca\u0142o\u015b\u0107 zbioru magazynowano w specjalnych piwniczkach, kt\u00f3re na Rusi Kijowskiej nazywano mioduszkami.\u00a0 Bardzo interesuj\u0105cym zwyczajem jaki si\u0119 w\u00f3wczas utar\u0142, by\u0142o informowanie pszcz\u00f3\u0142 o \u015bmierci ich dotychczasowego opiekuna, po to, by nie ruszy\u0142y w \u015blad za nim.\u00a0\u00a0Do\u015b\u0107 powszechne by\u0142o przekonanie, \u017ce pszczelarze \u017cyli d\u0142u\u017cej ni\u017c osoby paraj\u0105ce si\u0119 wykonywaniem innych profesji. Przyczyn mo\u017cna doszukiwa\u0107 si\u0119 w miodzie, propolisie czy wosku, do kt\u00f3rego mieli oni \u0142atwy dost\u0119p.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Twoja mi\u0142o\u015b\u0107 s\u0142odka jak mi\u00f3d \u2026.<\/span><\/h2>\r\n\r\n\r\n\r\n

Pisz\u0105c o miodzie w historii, nie spos\u00f3b nie wspomnie\u0107 o miesi\u0105cu miodowym. Pierwsze informacje o nim pojawi\u0142y si\u0119 w VI wieku. \u00a0W tradycji ludowej, \u00a0nowo\u017ce\u0144cy przez pierwszy miesi\u0105c wsp\u00f3lnego \u017cycia, spo\u017cywali nap\u00f3j alkoholowy na bazie miodu tzw. mead. Mia\u0142 on dzia\u0142a\u0107 jak afrodyzjak i stanowi\u0107 pomoc w pocz\u0119ciu pierwszego potomka.\u00a0 W kulturze babilo\u0144skiej, to ojciec panny m\u0142odej troszczy\u0142 si\u0119 o to by nie zabrak\u0142o piwa miodowego, \u015bwie\u017co upieczonemu zi\u0119ciowi, od momentu za\u015blubin, przez ca\u0142y okres cyklu ksi\u0119\u017cycowego. W staro\u017cytnym Rzymie ta funkcja spoczywa\u0142a na matce. To ona, ka\u017cdej nocy, pozostawia\u0142a przy \u0142o\u017cu \u015bwie\u017co upieczonych ma\u0142\u017conk\u00f3w, s\u0142odki, alkoholowy nap\u00f3j miodny. Wszystko by m\u00f3c si\u0119 cieszy\u0107 pocz\u0119ciem nowego dziecka.\u00a0 Poeci angielscy w swojej tw\u00f3rczo\u015bci po\u0142owy XVI wieku, przedstawiali miesi\u0105c miodowy jako kr\u00f3tki okres po \u015blubie, kiedy nowo\u017ce\u0144com wszystko wydaje si\u0119 pi\u0119kne i s\u0142odkie jak mi\u00f3d. Ale, jak cykl ksi\u0119\u017cyca, czas ten ulega zmianie. A mi\u0142o\u015b\u0107 wchodzi w inny okres tajemniczo\u015bci i zdystansowania.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Mi\u00f3d dobry na wszystko?<\/span><\/h2>\r\n\r\n\r\n\r\n

Ludzie lubowali si\u0119 w spo\u017cywaniu miodu, nie tylko ze wzgl\u0119du na walory smakowe ale r\u00f3wnie\u017c prozdrowotne. Do czasu wynalezienia cukru, mi\u00f3d,\u00a0 by\u0142 jedyn\u0105 dost\u0119pna substancja s\u0142odz\u0105ca. Ale nie tylko mi\u00f3d znalaz\u0142 wielu wielbicieli, r\u00f3wnie\u017c inne produkty pszczele, dzi\u0119ki swoim w\u0142a\u015bciwo\u015bciom, \u00a0by\u0142y szeroko stosowane w medycynie ludowej. Na suchoty, jak nazywali kiedy\u015b ludzie wszelkie schorzenia p\u0142ucne, stosowano kuracj\u0119 zio\u0142ow\u0105, kt\u00f3rej jednym z element\u00f3w by\u0142o picie\u00a0 na czczo ma\u0142ej miarki, wielko\u015bci kieliszka, soku z wyci\u015bni\u0119tych jag\u00f3d kaliny lub wywaru, \u00a0pitego z mlekiem lub miodem. Na b\u00f3l gard\u0142a, angin\u0119 stosowano p\u0142ukanki z soli oraz picie napar\u00f3w z dodatkiem miodu pszczelego. Przy kaszlu podawano \u00a0napar mi\u0119ty z miodem lub te\u017c zagotowany mi\u00f3d, sad\u0142o i czosnek. \u00a0Problemy z uk\u0142adem kostnym, pojawiaj\u0105ce si\u0119\u00a0 naro\u015bla i chore miejsca ok\u0142adano kor\u0105 d\u0119bu wymieszan\u0105 z mas\u0142em lub miodem.\u00a0 Kobiety, kt\u00f3re boryka\u0142y si\u0119 z ropieniami w piersiach, leczono przez zastosowanie ok\u0142ad\u00f3w skomponowanych z: \u00a0li\u015bci lulkowych, koziego \u0142ajna , octu, miodu i mleka.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Przyk\u0142ady mo\u017cna by\u0142o by mno\u017cy\u0107 w niesko\u0144czono\u015b\u0107. \u00a0A przedstawione informacje to jedynie\u00a0 namiastka obszernej skarbnicy wiedzy ludowej o wykorzystaniu produkt\u00f3w pszczelich, kt\u00f3re z biegiem czasu z folkloru przerodzi\u0142y si\u0119 w nurt medycyny naturalnej zwanej obecnie apiterapi\u0105. Ale o tym szerzej w kolejnych naszych artyku\u0142ach.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Bibliografia:<\/span><\/p>\r\n

\r\n\r\n<\/span><\/p>\r\n

    \r\n
  1. Marciniak E. : \u201eApiterapia czyli zapobieganie i leczenie przez pszczele wytwory\u201d. 2020, \u00a0Kalendarz pszczelarza polskiego, 91-112.<\/span><\/li>\r\n
  2. Szmuc J. : \u201eSpo\u0142ecze\u0144stwo wobec przyrody \u2013 Zwi\u0105zki przyrody z cz\u0142owiekiem w zwyczajach ludowych w Polsce i wybranych krajach Europy.\u201d 2018, Przegl\u0105d Przyrodniczy, XXIX, 4(2018): 114-140.<\/span><\/li>\r\n
  3. Szot-Radziszewska E. : Lecznictwo ludowe Ukrai\u0144c\u00f3w na prze\u0142omie XIX i XX wieku. 2007,\u00a0 Analecta 16\/1-2 (31-32), 69-107<\/span><\/li>\r\n
  4. \u017b\u00f3\u0142ty G.: \u201ePszczelarstwo na ziemiach polskich \u2013 wczoraj i dzi\u015b.\u201d 2009, Epistema, 37-42.<\/span><\/li>\r\n<\/ol>\r\n

    \u0179r\u00f3d\u0142a internetowe:\u00a0<\/span><\/p>\r\n

    https:\/\/pl.aleteia.org\/2018\/06\/29\/skad-sie-wzial-termin-miesiac-miodowy\/<\/a><\/span><\/p>\r\n

    Zdj\u0119cie tytu\u0142owe –\u00a0 archiwum w\u0142asne \u2013 Bernadetta Ebertowska<\/span><\/p>\r\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    \u201e Ka\u017cdy dzie\u0144 jest kawa\u0142kiem historii, nikt nie jest w stanie opowiedzie\u0107 jej do ko\u0144ca\u201dJ. Saramago 4 pa\u017adziernika 2020r. – Zaczynamy nasz\u0105 wsp\u00f3ln\u0105 w\u0119dr\u00f3wk\u0119 od pigu\u0142ki ciekawych historycznych informacji o pszczelarstwie, tak by\u015bmy mogli p\u0142ynnie przej\u015b\u0107 z \u201ednia wczorajszego\u201d przez dzisiejszy i spojrze\u0107 w przysz\u0142o\u015b\u0107. Temat ten jest tak obszerny jak rzeka. Pokazuje, jak\u0105 wsp\u00f3ln\u0105 […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":264,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"default","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","theme-transparent-header-meta":"","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"default","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"footnotes":""},"categories":[13],"tags":[15,17,16,14],"class_list":["post-63","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-blog","tag-apiterapia","tag-historia","tag-leczenie","tag-miod"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.pszczeli.blog\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/63","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.pszczeli.blog\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.pszczeli.blog\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pszczeli.blog\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pszczeli.blog\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=63"}],"version-history":[{"count":23,"href":"https:\/\/www.pszczeli.blog\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/63\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":225,"href":"https:\/\/www.pszczeli.blog\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/63\/revisions\/225"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pszczeli.blog\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/264"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.pszczeli.blog\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=63"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pszczeli.blog\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=63"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pszczeli.blog\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=63"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}